 |  |  |
Arnica
Botanische naam: Arnica Montana
Familie naam : Compositae, Asteraceae
Naamgeving:
Waarschijnlijk is ‘Arnica’ afgeleid van het Griekse ‘Arnakis’ (lamsvacht), waarmee de zachtbehaarde voetbladeren bedoeld worden. ‘Arnica’ wordt ook wel gezien als een verbastering van ‘ptarmike’ (niesverwekkend), een eigenschap van de wortel.
Algemene beschrijving:
Arnica bloeit in de zomer (juni/juli). De bloemen zijn oranjegeel, met een rand van lintbloemen en een hart van buisbloemen. Valkruid is een overblijvende, winterharde plant met wortelstok. Deze groeit horizontaal in de grond. Uit de wortelstok ontspringt een rozet van bladeren. Deze bladeren zijn omgekeerd -eirond. Aan de stengel zitten nog bladeren tegenover elkaar. Deze zijn langwerpig. De stengel is niet of slechts weinig vertakt en wordt ongeveer 50 cm hoog. Uit de oksels van de stengelbladeren ontspringen nog twee zijknoppen, zodat er meestal 3 bloemhoofdjes zijn, die tussen 6 en 8 cm breed zijn. De omwindselblaadjes zijn behaard, evenals de stengel. De lintbloempjes hebben drie tandjes. De bloemen zijn welriekend en hebben een zeer bittere smaak. De vrucht is een zwarte, donzige, cilindervormige dopvrucht met een zaadpluis.
Arnica montana is bij ons een zeer zeldzame en daarom een beschermde plant. Dit overjarige kruid komt hier voor op vochtige heide en hoogveengrond. Haar belangrijkste milieu heeft de Arnica echter in de geurige kruidenweides van het hooggebergte in Europa, waar de kiezelrijke graslanden te vinden zijn, tot op een hoogte van 2500 meter. Dus juist daar waar ongelukken kunnen gebeuren door een val in de diepte. (Werkt tegelijk op ziel (zenuwschok) en lichaam (de buil of bloeduitstorting).
De geschiedenis:
· Arnica werd vermoedelijk niet gebruikt in de klassieke oudheid.
· Hildegard von Bingen (1098-1179) beschreef als eerste de gunstige werking bij kneuzingen.
· Maar ze schreef ook in de Physica: „Die Arnika ist ihrer Natur nach sehr warm und hat eine giftige Wärme in sich.“Als je een Arnicablad op de huid van een geliefde wrijft, werkt het volgens haar als aphrodisiacum.
· Vooral in Oostenrijk en Duitsland werd Arnica vanaf de 16e eeuw populair voor verstuikingen, kneuzingen en verwondingen. Het kreeg hierdoor bijnamen als „valkruid“en „wondkruid“.
· Schaapherders stelden vast dat schapen die zich hadden bezeerd, op blaadjes van Arnica knabbelden.
· Er werd ook een positief effect opgemerkt bij angina pectoris (hartkramp); zo gebruikt Goethe Arnica in zijn oude dag.
· Volgens een Zwitserse kruidenvrouw helpt Arnica tegen uitputting. Als je tijdens een bergwandeling moe bent geworden, kun je op een bloemblaadje van Arnica kauwen. Daar knap je van op. Doe dat niet te vaak, want de plant wordt eigenlijk als giftig gezien!
Signatuur:
· Arnica werd vermoedelijk niet gebruikt in de klassieke oudheid.
· Hildegard von Bingen (1098-1179) beschreef als eerste de gunstige werking bij kneuzingen.
· Maar ze schreef ook in de Physica: „Die Arnika ist ihrer Natur nach sehr warm und hat eine giftige Wärme in sich.“Als je een Arnicablad op de huid van een geliefde wrijft, werkt het volgens haar als aphrodisiacum.
· Vooral in Oostenrijk en Duitsland werd Arnica vanaf de 16e eeuw populair voor verstuikingen, kneuzingen en verwondingen. Het kreeg hierdoor bijnamen als „valkruid“en „wondkruid“.
· Schaapherders stelden vast dat schapen die zich hadden bezeerd, op blaadjes van Arnica knabbelden.
· Er werd ook een positief effect opgemerkt bij angina pectoris (hartkramp); zo gebruikt Goethe Arnica in zijn oude dag.
· Volgens een Zwitserse kruidenvrouw helpt Arnica tegen uitputting. Als je tijdens een bergwandeling moe bent geworden, kun je op een bloemblaadje van Arnica kauwen. Daar knap je van op. Doe dat niet te vaak, want de plant wordt eigenlijk als giftig gezien!
Inhoudstoffen:
Ø Etherische olie (0,23-0,35%)
o Roodgele olie palmitine en laurinezuur
o Bevat op azuleen gelijkende stoffen
Ø Triterpenen (4%): arnidiol, faradiol (beide vroeger genoemd: arnicine)
Ø Bitterstoffen
o Helenaline
o Dihydrohelenaline
Ø Flavonglycosiden
o Astragaline
o Isoquercetine
Ø Cumarine
Ø Carotenoïden (organische kleurstoffen)
Ø Wortelstok bevat looistof
Ø Silicium
Ø Alkaloïde, giftig dus voorzichtigheid met de hoeveelheid
Eigenschappen inwendig :
o Tonicum voor het hart, verhoogt het slag-en minutenvolume, versterkend middel (zwak analepticum)
o verhoogt de doorbloeding van de coronairen (kransslagaders)
o cerebraal (met betrekking tot de grote hersenen) stimulans
o Stimuleert de ademhaling
o Verhoogt de tonus van de baarmoeder (uterotonicum )
o Koortswerend (Antipyretisch)
o Galvormend (Choleretisch)
o Vochtafdrijvend (Diuretisch)
Eigenschappen uitwendig:
o Bevordert de resorptie (=opname van stoffen in het bloed door middel van actief transport) van bloeduitstortingen (anti-ecchymmotisch)
o Vermindert de zwelling (decongestief/anti-oedemateus) door de bitterstoffen
o Verhoogt de doorbloeding (perifeer vasodilaterend) door de Flavonoïden en de Etherische olie
o Ontstekingswerend (lokaal anti-inflammatoir), vnl. door bitterstoffen
o Pijnstillend (analgetisch), vermindert de zwelling (decongestief),
o Antireumatisch en zenuwpijnstillend (anti-neuralgisch)
o Spierverwarmend,- herstellend en –ontspannend
o Bevordert de haargroei
Indicaties inwendig:
ü Hartkramp (angina pectoris)
ü Arteriosclerose (=Aderverkalking) van de kransslagaders
ü Vaatspasmen
ü Verwardheid en afwezigheid na een trauma (stimuleert de grote hersenen)
Indicaties uitwendig:
ü Telkens er sprake is van „bloeduitstorting“of uittreden van bloed en vocht uit de bloedbaan:
ü Bloeduitstortingen, builen, piijnlijke plekken bij stoten, (Hematomen /Ecchymosen )
ü Kneuzingen (Contusies),, verstuikingen (Distorties)
ü Spierverrekkingen, overbelaste spieren, spierscheuren
ü Postoperatieve condities
ü Puntvormige bloedingen (petechiën)
ü Zwelling (oedeem) door beenbreuken
ü Bij sportmassage van vermoeide spieren na inspanning
ü Reumatische aandoeningen (artritis, artrose), Jicht (Artritis urica), Ischias, spierpijn (Myalgie)
ü Tenniselleboog (Epicondylitits )
ü peesontsteking (tendinitis)
ü zenuwpijn (neuralgie)
ü Aambeien (Hemmorrhoïden)
ü Aderontstekingen (Flebitis)
ü Vermoeide voeten
ü Kale plekken door b.v. Stress bij haaruitval
Contra-indicaties :
v Open wonden
v Mensen die nerveus zijn, in de zin van opgewonden
v Thee is inwendig gevaarlijk en zelfs dodelijk
v Bij overdosering
o Maagdarmstoornissen
o Hartkloppingen
Gebruikte delen:
Het zijn vooral de bloempjes, die in de maanden juni/ juli worden verzameld, die het meest worden gebruikt. Ook de wortel wordt, vooral in de homeopathie, veel toegepast. De wortels worden in de maanden maart/ april verzameld. De wortels zijn rijker aan etherische olie dan de bloemen.
Dosering:
Ø Moedertinctuur uitwendig als kompres (bij kneuzingen, verstuikingen, blauwe plekken verrekkingen en spierscheuren): 1 eetlepel tinctuur op 250 ml water, kompres ermee doordrenken en op de pijnlijke zone aanbrengen.
Ø Voetbad (bij een verstuikte enkel of vermoeide voeten): 10g tinctuur op 3 l water.
Ø Arnica-olie (bij kneuzingen, verstuikingen, blauwe plekken, reuma): maceraat van bloemen in een basisolie (1 deel kruid op 5 delen olie), inwrijven op de pijnlijke plekken.
Ø Massage-olie (bij vermoeide en overbelaste spieren, jicht, spit en pijn aan de onderrug)
Ø Zalf (bij kneuzingen, verstuikingen, blauwe plekken): met niet meer dan 20 tot 25 %tinctuur of niet meer dan 15 % arnica-olie
Ø Infuus, uitwendig als kompres: 1 tot 2 theelepels bloemhoofdjes overgieten met ¼ l kokend water, afgesloten gedurende 10 min. laten trekken, oplossing drenken in linnen of op kompressen aanbrengen.
Ø Afkooksel, uitwendig als kompres: 2 soeplepels op 1 l water, 4 tot 5 min. laten koken, aanbrengen op warme kompressen.
Ø Gekneusde bloemen en bladeren lokaal bij verstuikingen.
Ø Arnica-haarolie (bij haaruitval): eerst verwarmen en dan inwrijven op de hoofdhuid
Typologie:
Past bij mensen die snel uitgeput zijn en de neiging hebben zich veel dingen aan te trekken, waardoor er maagklachten ontstaan.
‘Iemand die er niet is” Na fysiek of psychisch trauma. Moedeloos, futloos, initiatiefloos, berust, diffuus. Het helpt terug komen in jezelf (te herkennen aan starende mensen met een dode blik in de ogen, iemand die niet thuis schijnt te zijn in het lichaam).
Het werkt tegelijk op ziel en lichaam; het geneest zowel de zenuwschok als de buil.
Californische bloesemremedies (Arnica mollis, een aanverwante soort van Arnica montana)
Herstelt breuken in de (etherische) levensenergie na shock of trauma; helpt om de verbinding met het hoger zelf te handhaven, vooral wanneer men gescheiden is van het lichaam als gevolg van een zwaar fysiek trauma of verwonding; een basis-remedie bij veel therapeutisch werk dat te maken heeft met trauma of shock, of wanneer trauma uit het verleden een volledige herstelling verhindert, een prima eerste-hulp-remedie.
Bronnen :
www.eleoflora.nl
Pahlow.M; Handboek van geneeskrachtige kruiden.
Verhelst,Geert; Groot handboek geneeskrachtige planten.
Lisette Timmermans; Handboek Geneeskruiden