 |  |  |
Engelwortel
Botanische naam : Angelica archangelica (aartsengelwortel)
Familie : Schermbloemen – Apiaceae (Umbelliferae)
Naamgeving :
De naam Angelica betekent engel en archangelica betekent aartsengel. De aartsengel Raphaël, engel van de geneeskunst, zou de mens op de goede geneeskracht van deze plant hebben gewezen. Zoals de Nederlandse naam al aangeeft, is er in de plant een verbinding tussen het hemelse (engel) en het aardse (de wortel). Dit zegt iets over de harmoniserende werking van dit kruid: het verbindt ziel en lichaam.
Algemene beschrijving :
Het is een tweejarige plant, die in het tweede jaar 2 tot 3 meter hoog kan worden. Na bloei sterf de plant af. De wortelstok is fijngeringd en raapvorming, hij is sterk gegroefd en bezet met resten van de wortelbladeren. De wortel is dik, meestal ca. 7mm. Dik, en vlezig, uitwendig groen, inwendig wit. Hij bevat een geel melksap. De met merg gevulde, onderaan zeer dikke stengels hebben een open middenkanaal en worden tot 2,5 m hoog. De stengel is fijn gegroefd, kaal en van boven vertakt.
De geschiedenis :
· De Chinezen kenden de engelwortel al 3500 voor Christus en gebruikten haar toen vrijwel op dezelfde manier als nu.
· De wortels golden in de Middeleeuwen als panacee; ze werden met name gebruikt om allerlei infectieziekten te weren en zelfs tegen de pest droegen mensen amuletten van Engelwortel waarvan ze ook regelmatig een hapje namen.
· Ook in Europa, met name in de Scandinavische landen was de plant geliefd, zowel vanwege haar geneeskrachtige werking als ook voedingsmiddelen. Zo maakten de Lappen uit bloeiende schermen en rendiermelk een soort kaas, die gedroogd winters werd gegeten. In Spanje worden taarten nog steeds met geconfijte engelwortelstengels gegarneerd.
· Met Engelwortel, Tijm, Kaneel en Rozemarijn bereidde men een levenselixer, waarvan inmiddels wetenschappelijk is vastgesteld, dat het inderdaad gunstig op het organisme werkt.
Inhoudstoffen :
Ø Etherische olie : fellandreen, pineen, borneol
Ø Fucomarinen : bergapteen, xanthotoxine
Ø Cumarinen : umbelliferon, psoraleen
Ø Mineralen : vooral calcium
Ø Bitterstoffen : angeline
Ø Looistoffeen
Ø Organische zuren : angelicazuur en valeriaanzuur
Ø Hars
Ø Zetmeel en zuiker
Signatuur :
De geur van de engelwortel doet al vermoeden dat het een sterk verwarmende plant is. De kleur van de plant (geel) verwijst naar de werking op maag milt en pancreas.
Werkingsveld :
1. Spijsvertering : kalmeren en stimulerend; eetlusopwekkend; bevordert maagwerking en afscheiding; bevordert de galsecretie en de galafscheiding; bevordert de pancreassecreties; bevordert algehele spijsvertering
2. Zenuwstelsel : kalmerend en versterkend; bij klachten die voortvloeien uit overbelasting, zoals hoofdpijn, migraine, hartkloppingen, uitputting, depressie en slapeloosheid.
3. Constitutie : opbouwende en versterkend; ondersteunt het hele organisme, de “Europese Ginseng”.
Indicaties :
ü Anorexia (gebrekkige eetlust), anorexia nervosa
ü Indigestie/dyspepsie (moeilijke en trage spijsvertering, vollemaaggevoel0
ü Subacide gastritis (gebrekkige maagsapafscheiding, zware maag)
ü Zwakke spijsvertering
ü Slechte vertering van vetten en eiwitten
ü Leverinsufficiëntie (zwakke leverwerking)
ü Chronische maag-, darm- en galstoornissen
ü Gastritis
ü Preventie van maagulcera (maagzweren)
ü Constipatie (darmtraagheid) door zwakke spijsvvertering
ü Adjuvans bij Enteritis (darmvliesonstekking), ziekte van Crohn, colitis (dikke darmonstekkin)
ü Milde krampen/kolieken bij gastritis (maagwand onsteking), enteritis.
ü Maagdarmkrampen
ü Nausea (misselijkheid), vomitus (braken) door nervositeit
ü Spastisch colon (irritable bowel syndrome)
ü Spastische constipatie
ü Flatulentie (winderigheid), meteorisme (opgeblazen gevoel), vollemaaggevoel
ü Luchtwegeninfecties, hoest, hardnekkige slijmen
ü Asthenie (chronische vermoeiheid0; herstel na ziekte
ü Nerveuze slapeloosheid, nerveuze uitputting, angst, onrust, nervositeit, beklemd gevoel.
ü Artritis en artrose
ü Abcessen en steenpuisten
Contra-indicaties :
v Niet te gebruiken in hoge doses door zwangere vrouwen (werkt mogelijk abortief), wel als keuken kruid te gebruiken
v Niet aan diabetici geven
v Niet nemen bij actieve maag en duodenumzweren, bij diverticulose en diverticulitis, bij colitis ulcerosa, bij ernstige leveraandoeningen
v Vanwege het mogelijk bloedverdunnend effect: niet te gebruiken de laatste 14 dagen voor een chirurgische of tandheelkundige ingreep en niet geven aan personen met een actieve bloeding (bv. Een bloedende maagzweer)
v Fototoxisch, fotosensibiliteit kan optreden na contact op de huid. Vermijd na inname blootstelling aan de zon
Gebruikte delen :
Alles van de plant kan gebruikt worden:
- de wortel voor tinctuur Angelica , aan het begin van het tweede jaar oogsten
- het blad en zaad worden geoogst voor de thee
- de stengel kan vers door het eten gebruikt worden en wordt geconfijt tot een lekkernij
Zowel het zaad als de wortel wordt gebruikt bij de bereiding van likeur (Chartreuse en Benedicte)
Dit kruid heeft zo’n krachtige werking en overheersende smaak dat het in theeën matig gebruikt moet worden.
Toepassingen :
Uitwendig gebruik:
ü bij uitputting, stress; meng 2 druppels Engelwortel, 5 druppels Salie, 7 druppels Bergamot, 3 druppels Lavendel en 5 druppels Ceder met 50 ml. Jojoba- of Avocado-olie. Hiermee 2-3 per week, de buik 5 min. masseren
ü als massage-olie die het zelfvertrouwen sterkt; 5 druppels Engelwortel en 5 druppels Roos mengen in 50 ml. basis olie. Met dit mengsel dagelijks buik en voeten masseren.
ü verdampen: 6 druppels Engelwortel op de aromalamp werken opbouwend en stabiliserend en zijn behulpzaam bij het nemen van beslissingen.
ü Bad: bij reumatische pijnen: 100 gram wortel op 1 liter water aan de kook brengen, 15 minuten doorkoken en zeven. Daarna aan een ligbad toevoegen.
ü Gekneusde bladeren voor compressen op de borst bij bronchitis en pleuritis.
Inwendig gebruik:
ü Kauwen van zaden
ü Moedertinctuur: 3 x 30-50 druppels per dag voor de maaltijden, afhankelijk van de klacht.
ü Afkooksel; 40 á 50 gram gedroogde wortel op 1 liter water even aan de kook brengen en drie minuten laten trekken
ü Poeder: gedroogde wortel 2 á 3 maal per dag een halve koffielepel of mespunt in een vloeistof
ü Wijn: 50 á 60 gram wortel laten massereren in een liter witte wijn gedurende drie dagen. 1 á 2 likeurglazen per dag
ü Etherische olie; 3 maal daags 2 dr, op een lepeltje honing olie, tot een maximun van 10 à 20 dr. per dag.
ü Thee van Engelwortel : Een aftreksel van licht geplet Engelwortelzaad stimuleert de spijsvertering en helpt tegen buikkramp, koliek en flatulentie. Het heeft ook diuretische eigenschappen, die van pas kunnen komen bij de behandeling van urineweginfecties. Thee van Engelwortel bezit de reputatie dat het drinken ervan soms een weerzin tegen alcohol kan veroorzaken.
Te mengen met: Engelwortel is goed te combineren met, Citroen, Den en Eucalyptus.
Typologie:
De plant lijkt vol tegenstellingen te zitten en zo is ook het type mens: naar buiten stoer, zelfverzekerd en sterk overkomend, van binnen onzeker, angstig en nerveus. Door deze spanning ontstaan allerlei psychosomatische klachten, met name in het zenuwstelsel en in het spijsvertering.
Essentie:
In de plant is de verbinding tussen het hemelse en het aardse. Het verbindt ziel en lichaam. Het heeft een harmoniserende werking, het maakt een verbinding tussen de boven- en onderpool. Bij een “uit evenwicht zijn”, ontstaan klachten in het middengebied, de spijsvertering. Hier werkt Engelwortel harmoniserend op.
De plant lijkt vol tegenstellingen te zitten en zo is ook het type mens: naar buiten stoer, zelfverzekerd en sterk overkomend, van binnen onzeker, angstig en nerveus. Door deze spanning ontstaan allerlei psychosomatische klachten, met name in het zenuwstelsel en in het spijsverteringsgebied.
De plant geldt als beschermer en geeft emotionele steun in netelige situaties. Engelwortel geeft zelfvertrouwen, kracht en zet een mens met beide voeten op de grond. Het is een tonicum voor de zenuwen en verloren energie wordt weer opgebouwd.
Bronnen :
Yvonne Maessen; Kruiden signatuur en eigenschappen.
Meelie Uyldert; De taal der Kruiden
Dr. Geert Verhelst; Groot handboek geneeskrachtige planten