 |  |  |
Pepermunt
Botanische naam : Mentha piperita of Mentha x piperita
Familie : Lipbloemen – Lamiaceae
Naamgeving :
Mentha komt van Minthos (grieks) wat sterk ruikend betekent.
Menthe (latijns) betekent gedachte.
Piperita komt van peper. Dus een gepeperde sterke geur.
Algemene beschrijving :
Vaste plant uit de lipbloemenfamilie. Van de pepermunt is de stengel roodpaars aangezet. De bladeren zijn mint groen en staan kruisgewijs tegenover elkaar op de stengel. De bladeren zijn langwerpig, eivormig en gezaagd en hebben een opvallende mentholgeur. De bloemen staan in schijnkransen, ze zijn roze tot lila, de bloei is van juni tot Julie. De plant is een kruising van watermunt (mentha aquatica) en groene munt (mentha spicata).
De stengel is vierkant, de wortel onuitroeibaar met veel uitlopers, Pepermunt groeit graag langs het water, in de schaduw.
De geschiedenis :
· Bij de Grieken en Romeinen was het kruid heilig, volgens een griekse mythe zou de nimf Minthe, de dochter van de Watergod Kokytos, een amoureuze verhouding hebben gehad met de God van de onderwereld, Hades. Dit tot groot ongenoegen van zijn vrouw, Persephone en zijn schoonmoeder, Demeter, deze laatste stortte zich in razernij op de nimf en scheurde haar in stukken. Hades, de verdrietige minnar liet uit de resten een geurig kruid groeien, de munt.
· Het was 3000 jaar geleden al in Egypte in gebruik, het werd ook als grafgif meegegeven.
· Romeinen gebruikten munt in sauzen om de spijsvertering te bevorderen.
· Arabieren droegen munt bij zich om insecten te weren.
· Bij de Arabieren werd munt ook aangezien als boodschapper van vriendschap: vandaar het gebruik om iemand te verwelkomen met een kopje muntthee.
· In de oude Chinese geneeskunde werd munt als krampopheffend en kalmerend middel aangegeven.
· Werd veel in kloostertuinen gekweekt.
Inhoudstoffen :
Ø Etherische olie (1,2-4%),vooral menthol dat zeer antibacteriële en parasietdodende werking heeft, verder ook menthon, mentola-azulaat en azyleen.
Ø Looistoffen (6-12%)
Ø Bitterstoffen
Ø Vitaminen : B3 en B4 (nicotinamide)
Ø Flavonen
Ø Organische zuren :Rozemarijnzuur (pas dus op tijdens zwangerschap).
Ø Mineralen
Ø Triterpenen
Signatuur:
De vierkante stengels en onuitroeibaar wortels wijzen op veel weerstand, de favoriete groeiplek aan het water, in de schaduw wijst op een in eerste instantie verkolende werking, later is de werking juist verwarmend. De rode steel duid op werking op het bloed. Het blad is een beetje behaard, dus een milde werking op huid en slijmvliezen. De bloemen zijn roze, dit bestaat uit rood en wit, een verwijzing naar respectievelijk bloed en harmonie. De geur is een aanwijzing da de plant via en op het zenuwstelsel werkt.
Werkingsveld :
1. Zenuwstelsel : opwekkende, kalmerend en ontkrampend bij allerlei nerveuze aandoeningen. Maakt opgewekt. Verstekend bij zenuwuitputting. Allen de geur al geeft verlichting.
2. Spijsvertering : stimuleren en ontkrampend; het heeft een krampwerende invloed op de gladde spieren van de spijsvertering.
3. Huid : Pepermunt is verkoelend en werkt daardoor pijnstillend en jeukverminderend. De mentholpoeder zorgt voor extra doorbloeding, dit veroorzaakt eerst een koel gevoel, later een warm gevoel. Zweetafdrijvend, antiseptisch.
4. Overige : Natuurlijke een heerlijk kruid in de keuken.
Indicaties :
ü migraine
ü hoofdpijn (stekende, voorhoofd)door oververhitting (zonnesteek, sauna etc ), door indigestie
ü pijnlijke menstruatie, onregelmatig menstruatie
ü depressie
ü kies pijn
ü tandvleesontsteking
ü dyspeptische klachten :maagzuur, oprispingen, misselijkheid (denk ook aan reisziekte), dyspepsie, winderigheid, koliekpijn, maag – en darmkrampen, koliekpijn.
ü Braken, als gevolg van zenuwspanningen, door slechte spijsverterin
ü Onaangenaam ruikende ontlasting, harde stoelgang
ü slechte vertering (indigestie)
ü slechte eetlust
ü koliekpijn
ü desinfecteren bij infecties en ontsteking
ü galgstenen vorming; het geeft verlichting bij galgstenen en galgkoliek; de galtoevloed wordt gestimuleerd, de galafvoer verbeterd, werkt dus bij geelzucht .
ü slechte adem (halocitose )
ü ondersteunend bij de Ziekte van Crohn
ü jeuk
ü nerveuze uitslag
ü eczeem
ü zweren
ü wonden : slechte helende wonden, brandwonden
ü schurft
ü dauwworm (dan kompresse van de thee of de verdunde)
ü muggenbulten
ü spierpijn en sport blessures
ü keelontsteking, keel pijn, slijmvliesontsteking
ü griep en koorts (zweetbevorderend); bij een verstopte neus inhaleren (ook borstbalsem)
Contra-indicaties :
v Door de menthol niet geschikt voor kinderen onder 12 jaar, als vervangend kruid kan men kattekruid of kruizenmunt gebruiken, deze hebben dezelfde eigenschappen als Pepermunt maar dan veel milder.
v Niet gebruiken tijdens zwangerschap (tenzij verwerkt in gerechten)
v Vermijd het tijdens de borstvoeding
v Niet gebruiken wanneer homeopathische middelen worden gebruikt vanwege de sterke werking van menthol; men kan dan beter een muntsoort gebruiken waar geen menthol in zit, bij: Kruizemunt.
v Niet langdurig gebruiken,deze waarschuwingen gelden ook voor de etherische olie.
v De meeste etherische oliën kunnen niet zonder risico ingenomen worden . Gebruik etherische oliën uitsluitend inwendig als u voldoende kennis heeft of raadpleeg een (homeopathische) arts.
v Over het algemeen is echter de werking bij uitwending gebruik sterker dan bij inwendig gebruik.
Gebruik te delen:
Net voor de bloei neemt het gehalte aan etherische olie sterk toe, dus het wordt geoogst aan het begin van de bloei. Men gebruikt het blad voor de oertinctuur. Voor de thee worden de bloeiende toppen gebruikt. Verzacht de smaak van bittere kruiden. Pepermunt laat zich goed combineren met Kamille en Citroenmelisse.
Toepassingen :
Uitwendig :
ü als kompres bij “warme”hoofdpijn en neuralgie.
ü als spoeling bij hete en jeukende huidaandoeningen. De thee geeft verkoeling wanneer hij verdampt.
ü Dampbad
ü borstzalf
Inwendig :
ü Thee : 3 koppen per dag (1 flinke eetlepel bladeren op ¼ liter water, 10 min laten trekken)
ü Als mondwater voor een frisse adem
Dosering van de etherische olie:
ü Bij een slechte adem : 1 druppel pepermunt op een tandenborstel doen en 2 maal per dag poetsen. Of 5 druppels Pepermunt hydrolaat in en glas water en dit opdrinken.
ü Bij hoofdpijn en migraine : 2 druppels Pepermunt op de slapen smeren.
ü Bij muggenoverlast : Voor het slapen 2 tot 3 druppels Pepermunt op het kussen sprenkelen.
ü Bij tand en kiespijn : 1 druppel pepermunt op de pijnlijke tand en kies smeren
ü Bij astma : de ontkrampende werking van pepermunt maakt het tot een waardevol dampbad bij astma. Meng 6 druppels Pepermunt in een schaaltje heet water en damp hier dagelijks 10 min mee.
Typologie :
Een mens die bescherming, warmte en omhulling nodig heeft. De mens die het liefst in een vertrouwde omgeving verblijft, teveel indrukken maken deze mensen angstig, onzeker en depressief. Een kruid dat goed is voor labiele personen, zij gaan dan openstaan voor andere ideeën en gevoelens.
Pepermunt (essentie): janusplant
Munt is een plant met 2 gezichten : verkoelend en daarna verwarmend tot brandend; pijnstillend door het veroorzaken van pijn; opwekkend, stimulerend en toch krampwerend; aantrekkend door zijn geur en afstotend door zijn woekerend in de tuin; steriliteit veroorzakend volgens de ene en ‘goed voer het liefdesspel” volgens vele andere.
Kortom, een plant met een wisselvallig karakter maar daardoor ook boeiend en veelzijdig. Een plant die veel kan, als hij maar op de juiste manier gebruikt wordt.
Bronnen :
Yvonne Maessen; Kruiden signatuur en eigenschappen.
G.Verhelst, Groot handboek geneeskrachtige planten
Gonnie van Elteren ; www.herbasanitas.nl